Lexicon - Max Barry

Bovennatuurlijk of toch niet, een discutabel punt bij deze onverbiddelijk meeslepende en slimme thriller waarin woorden in letterlijke en overdrachtelijke zin de totale macht hebben.

Marketeer

Als iemand de uitwerking van woorden kent is het wel de Australische auteur Max Barry. Na een carrière als marketeer voor Hewlett Packard startte hij zijn fulltime schrijverschap met een bijzonder geslaagde eigenhandige reclamecampagne voor zijn tweede roman Jennifer Government. Barry schreef inmiddels vijf romans, waarvan er een werd verfilmd en er nu drie in het Nederlands zijn vertaald.

Babel

Een geheime organisatie van zogenaamde ‘Dichters’ beheerst de macht van woorden en geeft die kennis al decennia lang door aan psychologisch gerekruteerde kinderen. Een van die kinderen, Emily (schuilnaam Woolf, Virginia uiteraard) ontbreekt het aan de benodigde discipline om basisbehoeften te bevredigen zonder begeerte. Een dwaling van Emily heeft een Babel-gebeurtenis tot gevolg. De algehele vernietiging van een kleine besloten gemeenschap.

Synapsis

Weergaloos uitgangspunt: de schijnbare magie van woorden is eigenlijk een wetenschappelijk verschijnsel. Woorden zijn recepten die een neurochemische reactie opwekken. Wie de juiste woorden kent om verdedigingsfilters in de hersenen uit te schakelen creëert een synapsis, oftewel kan volledig over een persoon beschikken. Schat een persoon psychografisch in en pas de juiste woorden toe. Voilà, een marionet. C’est tout.

Puur

Maar er is Will. Will is psychografisch afwijkend, immuun voor machtwoorden, en de Dichters hebben hem nodig. Hij moet jagen op een almachtig en desastreus ‘puurwoord’ dat iederéén breekt, ongeacht de psychografie. Emily/Woolf ondertussen jaagt op wraak. Zonder het bewust te (kunnen) weten delen Will en Emily samen een krachtig puur concept, ‘liefde’, maar het is de vraag of zij het daar mee redden.

Horror

De eerste honderdvijftig pagina’s geven na een turbulente kick-off geen enkele houvast. Vergelijkingen met andere boeken of films leveren ook geen clou op. Magisch (níet dus) intrigerend. Op uitgesproken moment wordt duidelijk wáár het allemaal heen wil, maar wat, hoe en waarom blijven onuitgesproken -maar tergend voelbaar- in de lucht hangen. Met name de sfeer in het vernietigde dorp Broken Hill is van Stephen King-kaliber.

Maatschappijkritisch

Met name de argeloosheid van de gemiddelde burger is hier bovenal ontstellend. Binnen de overvloedige (digitale) informatieoverdracht kíest een persoon tegenwoordig zijn eigen informatie. Informatie zodanig gekleurd dat ze –al dan niet bedoeld!- leidt tot aannames. Aannames die de eerste psychologische barrières van een individu vernielen. Die leiden tot (vals) vertrouwen. Daar kunnen Dichters (en vul maar in!) gebruik van maken: synapsis ligt op de loer.

ØØØØØ























Auteur(s): Max Barry 
NUR: Thriller 
ISBN: 9789024564033
Paperback, € 19,95, 432 pagina's, april 2014
Uitgever: Luitingh

Zie Crimezone.nl voor: Tot jij van mij bent - Samantha Hayes

Recensie op Crimezone.nl

ØØØØO






















Auteur(s): Samantha Hayes 
NUR: Literaire thriller 
ISBN: 9789022565735
Paperback, € 19,95, 2014
Uitgever: Boekerij

Hotel de Grote L - Sjoerd Kuyper

Zoveel lovende reacties op een kinderboek van niet de eerste de beste Nederlandse recensie-instituten, dat maakt nieuwsgierig. Hotel de Grote L van Sjoerd Kuyper werd zelfs besproken bij DWDD en werd (dus) automatisch een hit. “Origineel, hilarisch en taal- en vormtechnisch bijzonder”, kort samengevatte kreten in de media- van volwassenen. En jawel, het boek is leuk. Leuk leuk. Maar net niet: te gék leuk.

Misschien was mijn verwachting gewoon te hoog gespannen, want het verhaal is wel degelijk origineel en bij vlagen hilarisch. Humor op het randje van het absurde. De dertienjarige Kos die met zijn drie op zijn zachtst gezegd bijzondere zussen het hotel van hun zieke, afwezige vader wil redden is grappig en ontwapenend. En is zelf ook bijzonder, want welke dertienjarige jongen kan –laat staan wíl- zichzelf nou Ajax-speler én finaliste(!) in een Miss Verkiezing noemen? Met als concurrente Isabel, het meisje waarop hij verliefd is? Zij lijkt hem ook leuk te vinden, maar door omstandigheden maakt ze het wel drie keer uit vóór het überhaupt aan is.

Rondvliegende vissen, zombie-konijnen, kaaskussen; een greep uit de gekkigheid. Maar daarnaast ook een overleden, zieke moeder en veel ‘normaal’ puberleed. Hotel de Grote L is kolder met een wat serieuzere onderlaag. Het is het spannende avontuur van Kos waarin hij zijn onzekere ik van zich afschudt en daarbij en passant de dood van zijn moeder verwerkt.

Een Coming of Age verhaal eigenlijk wel. En precies daar wringt voor mij de schoen. Op wat tongzoenen, gefrunnik en een paar onhandige erecties na staat er niks ‘onbetamelijks’ in het boek. Toch komt Kos met zijn dertien jaar wat voorlijk over. Al kan het kan natuurlijk heel goed zijn dat wat je twintig jaar geleden op je vijftiende doormaakte zich tegenwoordig al op je dertiende afspeelt. Dat weet de jeugd van nu ongetwijfeld beter dan ik. 

Juist daarom maakt de jeugdige omslag dit boek ook nét niet ‘te gek leuk’. Zo doet het vermoeden dat de inhoud kinderachtiger is dan de juiste lezer kennelijk naar verlangt. Je kunt dit boek als brugklasser haast niet met goed vertoon lezen. En dat is wel jammer, want Hotel de Grote L is juist zulk lekker leesvoer voor de (bijna)brugpieper die zich getroost wil weten.

ØØØOO

Auteur(s): Sjoerd Kuyper 
NUR: Fictie 10 
ISBN: 9789047705420 
Gebonden, € 13,95, 2014
Uitgever: Lemniscaat, Uitgeverij

Zie Crimezone.nl voor: Sluit mijn ogen - Sophie McKenzie

Lees hier mijn recensie voor Crimezone.nl

ØØØØO

Auteur(s): Sophie McKenzie 
NUR: Literaire thriller 
ISBN: 9789400502536
Paperback, € 17,95, 344 pagina's, 2014
Uitgever: A.W. Bruna Uitgevers

Divergent 3: Samensmelting - Veronica Roth

Met de langverwachte première van Divergent, het eerste deel van de zogenaamde Divergent YA-serie in zicht is in Nederland na Inwijding en Opstand onlangs het derde en laatste deel Samensmelting verschenen.Wat de Divergent serie onderscheidt van de vergelijkbare 'hype' The Hungergames is de van nodeloos geweld en doodslag ontdane actie. Auteur Veronica Roth heeft een eerder filosofische en beslist wat christelijkere inslag.

Na de opstand in de Stad komen Tris en “Four”(Tobias) tot de ontdekking dat het afschaffen van de facties niet per se vrijheid inhoudt. De Factielozen blijken tirannieke leiders: niemand mag nog bij een factie horen. Terwijl daar wél behoefte aan is- de basis van het bestaan is voor velen weggevallen en geeft het leven een gevoel van zin- en stuurloosheid. Opnieuw groeit er stil verzet, bij de Loyalen (trouw aan de oude facties). Zij helpen Tris, Tobias en een paar andere Onverschrokkenen de Stad uit. Daar ligt immers volgens de schokkende videoboodschap aan het eind van het vorige deel (Opstand) het antwoord op alle vragen.

Tris en Tobias vínden een pijnlijke waarheid. Los geworsteld aan een systeem van keurslijven, om vervolgens te ontdekken dat ze onderdeel zijn van een veel grotere, ándere kunstmatige samenleving. Een systeem met andere namen en termen, maar met eenzelfde uitkomst. Sociale misstanden. Onderdrukking en ongelijkheid. Ook hier zetten onvermijdelijke wrijvingen inmiddels zo veel druk dat de ketel op exploderen staat. Voor Tris en Tobias ligt daar de kans om met gevaar voor eigen bestaan een definitief einde te maken aan alle onderscheid, in hun Stad en in de hele wereld waarvan ze tot voor kort geen enkel benul hadden.

Samensmelting vormt een flinke kentering binnen de serie. Een ontwrichtende switch in setting, sfeer en omstandigheden roept aanvankelijk veel vragen op qua aannemelijkheid. En hoewel de plot in dit derde deel gaandeweg beter begint aan te sluiten bij zijn voorgangers slaagt het er uiteindelijk toch niet helemaal in te overtuigen. Hier en daar rammelt de logica, gaan psychologie en filosofie –hoe correct de moraal ervan ook- een beetje de mist in. Roth is uitermate bedreven in het onderbouwen van de beweegredenen van haar personages en het is precies dáár waar ze haar morele lessen weet over te brengen.  Maar wie kritische vragen stelt stuit op een paar op zijn minst dubieuze uitgangspunten. En de allesbepalende drijfveren –en dus handelingen- die daar op zijn gestoeld maken het dramatische einde moeilijk(er) te verkroppen. Niets zo frustrerend als vragen als “Ja maar, het zat toch zus of zo…” en “Zou het niet logischer zijn als…”.

   

Het is overdreven om te beweren dat Samensmelting een teleurstellend slot van de serie is. Laten we het er op houden dat de afloop onvoorzien is en (hoogstwaarschijnlijk) niet helemaal zoals gewenst. Het boek is weer spannend en intrigerend, met zijn sympathieke personages en vele treffende inzichten waar je over na blijft denken. Daar moeten de films nog maar eens aan zien te tippen. 

ØØØOO






















Auteur(s): Veronica Roth 
Ondertitel: Haar keuze bepaalt alles
NUR: Fictie 15+ 
ISBN: 9789000334797
Paperback, € 19,99, 368 pagina's, 2014
Uitgever: Van Goor

Een mooie jonge vrouw - Tommy Wieringa

Tijd om massaal naar de boekhandel af te reizen  - het thema van de Boekenweek 2014 is “Reizen” – en niet eens zozeer om het zo felbegeerde gratis NS treinkaartje te bemachtigen. Nee, want boekje waar dat kaartje in zit, het boekje dat u ieder jaar cadeau kunt krijgen van uw boekhandelaar, is dit keer geschreven door Tommy Wieringa.

Vorig jaar won de auteur diverse literaire prijzen met Dit zijn de namen en nu had hij de eer het boekenweekgeschenk voor 2014 te mogen schrijven. Hij deed dat met verve. Een mooie jonge vrouw is een literair pareltje, een buitengewoon rijk gevulde novelle imponerend ondanks de geringe omvang van het jaarlijkse cadeauboekje.

Een mooie, jonge vrouw is de mentale bom die tikkend onder het huwelijk van Edward en Ruth ligt. Ruth is die vrouw. Edward, 15 jaar ouder dan zij, heeft Ruth weten te 'veroveren'. Alhoewel (naar mijn persoonlijke idee) dit leeftijdsverschil bepaald niet onoverkomelijk hoeft te zijn legt het een enorme druk op Edward die steeds onzekerder wordt.

De (denkbeeldige) generatiekloof neemt door zijn eigen doemdenken steeds reëlere vormen aan en hij kan enkel toekijken. Lijdzaam, want Edward, een viroloog die zonder enige wroeging proefdieren pijnigt, krijgt zelf een onbarmhartig lesje in pijn. Krampachtig probeert hij het leeftijdsverschil tussen hem en Ruth te nivelleren, door bijvoorbeeld een nóg jongere minnares te nemen. Zelf veroorzaakt en verdient of niet, de genadeloze slag die Ruth -normaal gesproken toch zijn zachtaardige tegenpool- hem uiteindelijk toedient is wel van echt onvoorstelbare wreedheid.

Met een mooie jonge(re) vrouw is het dus kwaad kersen eten, deze liefde was beter een verboden vrucht gebleven. Al doet Tommy Wieringa volgens eigen zeggen niet aan 'denkschrijven', zijn boekje barst van al dan niet bedachte symboliek en raakt meerdere thema's aan. Een volwaardige roman in de vermomming van een novelle, een aankomende 'hit' voor leesclubs. Niet in de laatste plaats vanwege de typische Wieringa schrijfstijl. De geweldig opgebouwde zinnen waar hij om bekend staat maken dit boekje een feestje om te lezen. Een must-have dus, of je er nu wat verder dan normaal voor moet reizen of niet.

ØØØØO




















Tijdens de Boekenweek van zaterdag 8 maart 2014 t/m zondag 16 maart 2014 cadeau van de boekhandel bij aankoop van E12.50 aan Nederlandstalige boeken.

Auteur(s): Tommy Wieringa 
Uitgever: Stichting CPNB
Paperback, 96 pagina's, 2014

Tussen Hel en Hemel 17 - Lara Jongbloets

Ook als je normaal gesproken geen ´nare´ non-fictie romans over kanker leest: een pakkende titel als Tussen Hel en Hemel 17 trekt een ieders aandacht. Als dan de schrijfster ook nog eens een dorpgenote blijkt te zijn, tja, dan begint zo’n boek magnetisch te werken.

Lara Jongbloets leefde haar zorgeloze studentenleventje in Hemel 17, een oergezellig dispuuthuis in Amsterdam, toen ze te horen kreeg dat ze kanker in haar baarmoeder had. “Als je wil overleven,”, zei het UMC, "dan moet die baarmoeder er uit." Lara is op dat moment 20 jaar en verlangt –al is het pas over een jaar of tien- van jongs af aan al vreselijk naar kinderen. Dit dubbelslechte nieuws verdeelde haar leven in één klap in Voor en Na de Kanker. Alsof de ellende niet op kon, maakten medische missers het Lara en haar familie er ook nog eens bepaald niet gemakkelijker op.

Op bewonderenswaardig open wijze vertelt Lara nu in dagboekvorm het afschuwelijke jaar dat zij heeft moeten doorstaan. Hoe ze slag na slag kreeg te verwerken, niet meer wetend waar ze precies aan toe was. Over de preventieve chemokuren, die ze tien maanden lang wekelijks kreeg en waar ze telkens weer honds- en hondsberoerd van werd. Over de helaas toch onvermijdelijke operatie waarna het plaatje van haar toekomstige moederschap zo pijnlijk aangepast moest worden.

Maar behalve al deze ‘kankergedachten’(haar eigen bewoording) vertelt Lara ook over mooie, onvergetelijke momenten tijdens de aanhoudende nachtmerrie. De liefde en zorg zo oprecht geschonken door haar familie en vrienden. Nuchter, klinkt ze, een dame die goed weet wat ze wil en haar mondje (en pen) goed weet te roeren. Het levert een prettig leesbaar en verrassend genoeg vaak ook erg grappig relaas op. De lach ligt vaker op de loer dan de snik. Al is het ontroerend hoe Lara midden in haar eigen eenzame angsten oog heeft voor het verdriet dat haar omgeving heeft om háár. En niets liever wil dan hen ontzien.

Lara is beter geworden. Niet dat ze de kanker heeft overwonnen, zoals ze zelf benadrukt. Strijden is geen goed woord voor genezen. Het is een oneerlijke omschrijving: alsof je een verliezer bent, alsof je tekórt geschoten bent wanneer je aan kanker overlijdt.  Een goed voorbeeld van Lara’s vele raak verwoorde inzichten.

Met haar boek en in haar rol als ambassadeur voor de Stichting AYA (Adolescent and Young Adult) wil Lara zich inzetten voor mensen van 18 tot 35 jaar die met kanker te maken krijgen. Een leeftijdsgroep die specifieke zorg en ondersteuning nodig heeft op gebieden die belangrijk zijn op die leeftijd. Tussen Hel en Hemel 17 werkt in ieder geval louterend, zelfs voor wie kanker (gelukkig!) slechts op afstand is gebleven en hopelijk blijft. Het boek is voor hen dan misschien ‘eng’ en confronterend, je kijkt na dit boek wel weer positief relativerend naar je soms wat ondergewaardeerde gezonde leventje.

ØØØØO

Auteur(s): Lara Jongbloets 
Ondertitel: het openhartige dagboek van een jonge vrouw over kanker, liefde, levensbepalende beslissingen en kleurrijke shotjes
NUR: Literaire roman, novelle 
ISBN: 9789082176902 
Paperback, € 15,00, 2014
Uitgever: Stichting 4 The Better Foundation

Das Labyrinth der Träumenden Bücher - Walter Moers

Wat een verrassing toen bleek dat Walter Moers in 2011 een vervolg op zijn boek Die Stadt der Träumenden Bücher (uit 2005, in het Nederlands verschenen als De Stad van de Dromende Boeken) geschreven heeft: namelijk Das Labyrinth der Träumenden Bücher. Dat dit boek aan Nederlandse lezers voorbij is gegaan kan kloppen, want uit navraag blijkt dat de Nederlandse uitgever Atlas-Contact niet van plan is dit vervolg ook te gaan uitgeven. Helaas is de Zamonië-reeks van Walter Moers in ons land nooit echt groots aangeslagen.

Natuurlijk moet je ook wel houden van Moers onzinnige (maar oh zo vindingrijke) humor, om van zijn tientallen zwart-wit schetsen nog maar niet te spreken. Das Labyrinth […] speelt zich 200 jaar na Die Stadt […] af en opnieuw ‘vertaalt’ Walter Moers het verhaal van de Zamoniër Hildegunst von Mythenmetz. Inmiddels is deze Mythenmetz een gevierde (maar trouwens ook alweer uit de mode geraakte) auteur die zijn nieuwe avonturen aan ons lezers toevertrouwd. Mythenmetz keert –tamelijk getraumatiseerd- terug naar het uit de as verrezen Buchhaim waar hij ontdekt dat behalve oude vrienden ook oude vijanden rondwaren. Bovendien dreigt de eeuwenoude Buchhaimse bibliofilie verdrongen te worden door het moderne “poppetisme” (tja, hóe vertaal je “Puppetismus”), waar in theaters boeken worden verbeeld door allerhande poppen. Beeld versus letter, zeg maar.

Das Labyrinth […] zit weer boordevol analogieën, anagrammen en andere woordgrappen. Met als persoonlijke favoriet het “herken de auteur/het boek” raadsel op pagina 376, een pittige uitdaging voor iedere rechtgeaarde bibliofiel. Kortom, weer uitgesproken ‘mythenmesk’ (zu Ihren Dienst, Herr Mythenmetz!) en één groot feest van herkenning. Maar daarmee tegelijkertijd helaas óók een klein beetje een (verder overigens hoogst originele) herhalingsoefening… want Mythenmetz blíjft zijn verleden maar herbeleven. De boeken van de koning der (briljante) opsommingen en beschrijvingen staan toch al niet bekend om hun spanning, maar bij Das Labyrinth […] drong de vraag “waar gaat dit verhaal nou toch heen” zich wel steeds moeilijker te negeren op. Een beetje jammer dan ook dat ‘vertaler’ Moers pas in het slotwoord aangeeft dat hij Mythenmetz nieuwste proza in twee boeken heeft verdeeld. In oktober 2014 verschijnt nóg een vervolg, Das Schloss der Träumenden Bücher. Had ik dat geweten dan had ik Das Labyrinth [...] ánders gelezen en het waarschijnlijk meer gewaardeerd… Al is het nu wel extra verheugen: het vooruitzicht nog langer te kunnen toeven in het zo tot de verbeelding sprekende Buchhaim in een derde deel dat gelukkig niet zo heel lang meer op zich laat wachten. 

ØØØOO

Auteur(s): Walter Moers 
NUR: Fantasy, novelle 
ISBN: 9783442746170 
Paperback, € 14.99, 430 pagina's, 2011
Uitgever: Piper Taschenbuch

Ik ben Pelgrim - Terry Hayes

Een opvallend veelzijdige, huiveringwekkend actuele thriller die met geen mogelijkheid onder één noemer te brengen valt, maar zich nog het beste laat omschrijven als een “spionagethriller”.

                     

Onheil

Lees Ik ben Pelgrim als een what if- verhaal en duim ondertussen dat het boek niet als inspiratie zal dienen voor ambitieuze moslimfundamentalisten. Of zoals auteur Terry Hayes zijn held laat opmerken: als je rustig wilt slapen, met de gedachte een betere wereld voor je kinderen achter te laten, lees dit boek dan helemaal niet. Want wat ís de mensheid in gevaar als we Hayes moeten geloven. Onbewust van de dreiging van een afgrijselijke post-apocalyptische toekomst zoals Stephen King eerder al uiteen zette in The Stand. De totale wereldbevolking gedecimeerd door een dodelijk virus.

Iconisch

Je mag van een debuut van de van oorsprong Britse scenarioschrijver –zie Hollywood blockbusters als Vertical Limit en From Hell- uiteraard een boel spektakel en (hopelijk!) vergezochte actie verwachten. Hayes held, spion “Pelgrim” werkzaam voor de ultrageheime inlichtingendienst Division, is er een met vele facetten. Een genetische mix van niet de minste iconen der film- en thrilleractiehelden. Hedendaagse helden, zoals de robuuste, rechtvaardigheid najagende loner Jack Reacher (Lee Child) en de getroebleerde anti-held Jason Bourne (Robert Ludlum).

Elementary

En, verrassend genoeg, een ‘ouderwetse’ held: de briljante speurder Sherlock Holmes. Ontsproten aan de geest van Arthur Conan Doyle, die Terry Hayes als rechtgeaarde Engelsman onmiskenbaar hoog heeft zitten. Pelgrim deelt Holmes' verbijsterende vermogen om (het gebrek aan) aanwijzingen te duiden en door logisch denken het ondoorzichtige vlechtwerk van (on)waarschijnlijkheden uit te rafelen, waar nodig gaten zelf aanvullend. Zo is hij de aangewezen man om de vijand zonder gezicht, de ‘Saraceen’ die rondwaart in het Midden-Oosten, na te jagen. ’s Werelds #1 spion speurt naar dito briljante wereldvijand #1, zeg maar.

Alwetend

Het verklaart ook meteen waarom Pelgrim behalve dat hij zijn eigen verhaal vertelt, ook de verteller is van de verhalen van vele anderen. Juist Pelgrim is hier toe in staat, werkt met de gegevens die hij zelf heeft vergaard en maakt er een aannemelijk relaas van. Gekleurd, soms geromantiseerd, met zijn eigen gevoelens en kritiek, maar zeker wat betreft het levensverhaal van de Saraceen voortdurend afstandelijk- reëel en eerlijk. Geeft inzicht tot de beweegredenen van de moslimfundamentalist. Het verhaal van de Saraceen is een authentiek verhaal binnen het verhaal van Pelgrim, staat er zo goed als los van. Spannend en meeslepend, zó zeer dat je soms bijna zou vergeten dat hij de slechterik is.

Dramaturgische middelen

Wat al aangeeft dat Hayes een aparte manier van vertellen heeft. Eeuwig knelpunt in films is het geven van voor het verhaal noodzakelijke informatie die niet getóónd, maar enkel in dialogen verwoord kan worden, met het gevaar dat de actie teveel afneemt en de spanningsboog inzakt. De ‘trucs’ die in films worden toegepast om de info zo subtiel, naturel en aantrekkelijk mogelijk over te brengen past Hayes ook toe in zijn boek, wat zijn toch al afwisselende verhaallijnen nog eens extra onderhoudend maakt. Klein minpuntje: hij strooit íetwat kwistig met dramatische voorspellingen en niet alle hoofdstukken zouden met klinkende (semi)cliffhangers hoeven te eindigen.   

'Hitpotentie'

De ongewone aanpak van Hayes wat betreft constructie, perspectief en stijl maakt van Ik ben Pelgrim een explosieve, zinderende thriller waarvoor het label “spionagethriller” domweg tekort schiet. Het is veel meer dan dat. Het is Conan Doyle, Child, Ludlum en King, maar óók een beetje Khaled Hosseini. Met nog een piezeltje Dan Brown. Spannend, intrigerend, informatief en steeds thrilling. Na de 735^e pagina sla je het boek dicht met het gevoel minstens vijf boeken gelezen te hebben en dat is ondubbelzinnig positief bedoeld. Van deze thriller gaan we in de media vast nog veel horen.

ØØØØØ

Auteur(s): Terry Hayes 

NUR: Thriller 
ISBN: 9789022997130 
Paperback, € 19,95, 735 pagina's, 2014
Uitgever: A.W. Bruna Uitgevers

Zie Crimezone.nl voor: Zuidas - Patty Stenger

http://www.crimezone.nl/web/Thriller/9789044528268_Zuidas.htm#.UvNKgfl5OkE

ØØØOO














Auteur(s): Patty Stenger 
NUR: Literaire thriller 
ISBN: 9789044528268 
Paperback,249pp, € 15,00, 2014
Uitgever: Geus, Uitgeverij De

Het Puttertje - Donna Tartt

Zelden maakt een auteur het zo spannend voor de lezer als Donna Tartt. Alleen al qua wachten op een volgend boek. Twintig jaar na De verborgen geschiedenis en tien jaar na De kleine vriend had Nederland de wereldwijde primeur van de publicatie van haar derde roman Het Puttertje. De reacties hierop waren eveneens spannend: zou het boek net zo worden geroemd als haar eersteling, of zou het net als haar tweede minder aan de hoog gespannen verwachting kunnen voldoen? 

De omvang van Het Puttertje (ruim negenhonderd pagina’s) verklaart in ieder geval een deel van de tijd dat het schrijven ervan kostte. Het vormt voor menig lezer een niet te onderschatten drempel. Het lezen ervan staat immers gelijk aan het lezen van drie ‘normale’ romans en het boekenaanbod ís al zo groot: je wilt je tijd en geld niet verspillen aan de mindere boeken die helaas óók wel eens voorbij komen.

Natuurlijk is het niet makkelijk (noch eerlijk) het ene boek met het andere te vergelijken. En uiteraard kom je niet heen om persoonlijke smaak. Toch zal wie van De verborgen geschiedenis genoten heeft zeer waarschijnlijk Het Puttertje ook meer dan de moeite waard vinden. Hoewel het verhaal en de setting compleet anders zijn, is hier weer sprake van die bijzondere “Tartt-sfeer”. Sinister, desolaat- mateloos intrigerend en onverklaarbaar meeslepend. 

Het verhaal van Theo, de jongen die zijn moeder verloor bij een aanslag, voor het leven getekend, is een leven bijna over-the-top, maar daardoor des te fascinerender en met een impact die je aanvankelijk niet ziet aankomen. Het (Hollandse) schilderij “Het Puttertje” is de rode (schrik)draad in zijn levensverhaal dat langzaam maar zeker ontspoort daar waar de wereld van antiek- en kunsthandelaars bezoedeld wordt door de invloeden van drugs en de inmenging van het criminele circuit. 

Alle goede bedoelingen ten spijt maakt Theo keer op keer een grote puinhoop van zijn leven, niet in staat zijn zelfdestructieve gedrag en foute vrienden te bannen. Als de omvang van dit boek dan toch een probleem mocht zijn, dan is het vanwege de onophoudelijke teleurstellingen die je als lezer moet incasseren. Want daar zit hem de kracht en de spanning van Het Puttertje: je gunt Theo juist zo het beste, je raakt enorm betrokken bij de jongen. Daar moet je dus wél al die negenhonderd pagina’s lang tegen kunnen (vandaar hier slechts vier sterren). Het zegt natuurlijk alles over de kwaliteit van Donna Tartts ‘nieuwste’. Het is weer een boek dat je over twintig jaar nog bijgebleven zal zijn. 

ØØØØO

Auteur(s): Donna Tartt 
NUR: Vertaalde literaire roman, novelle 

ISBN: 9789023484912 
Gebonden, € 34,90, 928 pagina's, 2013
Uitgever: Bezige Bij, De

ISBN: 9789023485032
Paperback, € 24,90, 928 pagina's, 2013
Uitgever: Bezige Bij, De

Tien-en-een-nacht - Charles Lewinsky

En wederom bewijst Charles Lewinsky zijn veelzijdig schrijftalent. Een prachtig boekje, bijna te dun voor wie zich graag verliest in zijn dikke pillen, maar in zijn bedrieglijke eenvoud en bescheidenheid precies goed en des te waardevoller. Tien-en-een-nacht stamt alweer uit 2008, maar is onlangs gelukkig ook in het Nederlands vertaald.

De bijzondere opzet van het verhaal is uitgesproken toneelmatig. Setting: een verlaten hotel, waar een oudere prostituee resideert in dito vergane glorie. In de hoofdrollen: de prostituee, oftewel de “Prinses”. Een claimende naam, opgelegd door de “Koning”, haar laatst overgebleven klant die zijn eigen bijnaam dankt aan een legendarische knokpartij. Synopsis: vrouw redt haar leven door het vertellen van verhalen, jawel- Sheherazade in een nieuw jasje. Avond aan avond moet ze de man die voorziet in haar onderhoud plezieren. En dus vertelt ze hem de verhalen die hij graag wil horen. Of toch niet?

Er gebeurt eigenlijk niets in Tien-en-een-nacht. Toch is dat niet waar. Er is juist ontzettend veel gaande. Onderhuids speelt er van alles, zoals blijkt uit de verhalen en uit de voortdurende interactie tussen verteller en toehoorder.  Uit het schampere en naïeve commentaar van de koning, als een kind haast, maar dan wel een driftkikker die je knikkers jat en daarbij per ongeluk ook nog op je vingers trapt. Het blijkt uit het repliek van de prinses, die oh zo onschuldig haar sprookjes zo nodig toelicht. Of desgewenst bijstuurt. Op een manier die tweeledig (lees: snerend) kan worden opgevat, maar die de koning in zijn zelfvoldaanheid volkomen ontgaat. De prinses praat hem naar de mond, maar eigenlijk doet ze het tegenovergestelde.

Die dubbelzinnigheid zit ook in haar verhalen. Haar verhalen zijn sprookjes, vaak surrealistisch tegen het Kafkaeske aan. Er vallen lessen uit te leren, die aan de koning (uiteraard) niet zijn besteed, maar die ieder ander wel tot nadenken stemmen. Elk verhaal is nauw verweven met de werkelijkheid. Het zijn allegorieën: geïnspireerd, maar ook gestuurd door de bijzondere situatie waar de twee zich per avond in bevinden. En zo beïnvloeden werkelijkheid en verhaal elkáár. Waarbij de prinses de legendarische Sheherazade evenaart als manipulatrice.

Tien-en-een-nacht is een ode aan het verhaal. Het verhaal die de kracht heeft om een leven te maken- of te breken. Qua situatie (minnares en souteneur) doet de novelle enigszins denken aan Michel Fabers Lelieblank, scharlaken rood. Wat betreft taal en thema (‘Perzisch vertellen’) heeft het overeenkomsten met De koning van Kader Abdolah, maar Tien-en-een-nacht is daarbij heel wat beter uit de verf gekomen, met name qua (vertel)toon. Intrigerend, vol symboliek en bedekt sarcasme. Beeldende sprookjes in een overkoepelend sprookje. Dwars tegen de nuchtere misère in stug romantisch op een meedogenloze manier.

ØØØØØ

Auteur(s): Charles Lewinsky 
NUR: Vertaalde literaire roman, novelle 
ISBN: 9789056723927
Gebonden, € 16,95, 159 pagina's, 2013
Uitgever: Signatuur