Inwijding - Veronica Roth

Grappig genoeg – en helemaal conform het gedachtengoed van dit Young Adult boek Inwijding-levert het bespreken ervan meteen al een gewetensconflict op. Is het eerlijk om dit waarschijnlijk eerste deel van een postapocalyptische serie te vergelijken met de wereldwijd populaire serie De Hongerspelen? Nu de verfilming daarvan net in de bioscoop is uitgekomen kun je er moeilijk om heen. Bovendien doet de uitgever het zelf ook.

Overeenkomsten zijn er dan ook te over. Auteur Veronica Roth laat haar hoofdpersoon –Tris van 16 jaar- leven in een dystopie. Door eigen keuze belandt Tris in een onzekere situatie waarin zij middels extreme proeven zichzelf moet zien te bewijzen- en bovenal moet overleven. Een love-interest  ontbreekt evenmin en ook hier rijst de vraag, helpt hij haar of is alles maar spel?

Tot zover de globale overeenkomsten. De wereld van Tris is opgedeeld in zogeheten facties. Géén democratie meer, want die leidt enkel tot chaos: de mensen zijn verdeeld in de samenlevingen Vriendschap (anti-agressie), Eruditie (anti- onwetendheid), Oprechtheid (anti-oneerlijkheid), Zelfverloochening (anti-egoïsme) en Onverschrokkenheid (anti- lafheid).  Op 16jarige leeftijd krijgt iedereen een karaktertest om daarna defintief te kiezen voor de factie waar ze denken het best bij te passen. De belangrijkste keuze van hun leven, want zogenaamde ‘overstappers’ verliezen contact met hun ouders, vrienden en alles uit hun oude leventje.

Voor Tris wordt het allemaal nog een paar graadjes heftiger. Als Zelfverloochenaar stapt zij over naar de Overschrokkenen. Een grotere verandering is eigenlijk niet mogelijk: van bescheiden zichzelf wegcijferend grijs muisje moet zij naar stoere onverzettelijke leeuw transformeren. Behalve de uiterst gevaarlijke proeven die zij voor de Inwijding in een groep vol rivalen moet afleggen, bedreigt haar een groot geheim. Uit haar karaktertest is namelijk gebleken dat zij Afwijkend is. Er is uit haar test niet één overheersende karaktertrek naar voren gekomen, maar wel liefst drie van de vijf. En Afwijkenden ‘bestaan niet’, die hebben de neiging stilletjes te verdwijnen.

In de gaten gehouden van alle kanten en –letterlijk- strijdend voor een nieuw bestaan worstelt Tris met haar innerlijke gevoelens. In een wereld waarin normen en waarden per factie – en dus over all- zo door elkaar gehusseld zijn, is het voor Tris moeilijk te besluiten wat uiteindelijk juist en onjuist is. Wat laf is, of juist moedig. Wat wijs of onverstandig is. Wat egoistisch of edelmoedig.

 Uitvergroot een worsteling met dilemma’s waarin adolescenten zich zeker zullen herkennen. Al ligt het “ge-waarom” er soms wel erg dik boven op en wordt ook menig open deur opengetrapt. Want uiteraard ontstaat er röring in de gevestigde orden. De conclusie dat de Mens meer is - en meer móet zijn- dan één eigenschap alleen voel je van begin af aan je theewater. Het loflied op moed in al zijn grote maar vóóral ook kleine daden is een bevestiging van wat de meeste (niet You Tube-psychotische) adolescenten vanzelf toch wel al  aanvoelen.

Inwijding is ondanks dit gefilosofeer een spannend verhaal met veel actie. De wereld van Tris is sinister en vreemd, haar avonturen groots en omgang met vrienden grappig en sympathiek. Toch draait het minder om actie en is het ook niet zo filmisch en thrilling geschreven als –excuses voor opnieuw de vergelijking- de Hongerspelen. De overeenkomsten zijn wel zodanig groot dat het verantwoord is om te stellen dat Inwijding weliswaar eveneens erg appetijtelijk, maar dan toch beduidend minder gezouten is.

Aanrader als aperitief of voor wie hongerig is naar méér in dit genre.

ØØØOO




















Auteur(s): Veronica Roth
Ondertitel: haar keuze verandert alles
NUR: Fictie 15+
ISBN: 9789047516835 
Paperback, € 18,99, 272 pagina's, 2012
Uitgever: Van Goor

Zie Crimezone.nl voor: Gebroken engel - Åsa Schwarz

http://www.crimezone.nl/web/Thriller/9789021442105_Gebroken-engel.htm

ØØØOO

Auteur(s): Asa Schwarz
Serie: Nefilim
NUR: Poezie
ISBN: 9789021442105 
Paperback, € 19,95, 288 pagina's, 2012
Uitgever: Q

Heldere hemel - Tom Lanoye

Het Boekenweekgeschenk van 2012 is dit jaar geschreven door de veelzijdige Vlaming Tom “lanwa:” Lanoye (belangrijke vermelding op de kaft- er kan maar beter duidelijkheid zijn wat betreft uitspraak, de taalkwestie ligt in België natuurlijk al gevoelig genoeg, laat staan in Nederland)

Hoewel qua Boekenweekthema de nadruk van zijn Heldere hemel eerder ligt op “andere ongemakken” dan op de "vriendschap", is het een bijzonder geslaagde literaire novelle. De gebruikelijke 90 pagina’s zijn gevuld met weliswaar een iets kleiner lettertype, maar dan barst het boekje ook uit zijn voegen van drama- en thematiek.

Gebaseerd op twee feiten; een onbemand MiG vliegtuig dat in 1989 neerstortte op een huis in België en de dood van een negentienjarige jongen die het ongeluk had thuis te zijn. Lanoye laat hieromheen diverse personages aantreden in situaties die om platvoerse maar helaas universele redenen al dreigend en zwaarbeladen zijn.  Haast toneelmatig – vol dialogen, met een indeling die doet denken aan akten en bedrijven, met tussen haakjes regieaanwijzingen – escaleert de hele boel tot het toeslaan van het noodlot dat voor de lezer al van te voren vaststaat.

Onderhoudend, erg prettig om te lezen. Beslist ook geen niemendalletje, het verhaal blijft beklijven: het geeft te denken. Het gaat over relaties, relativeren en relativiteit. Een eye-opener misschien wel. We zijn nu eenmaal geneigd veel dingen ‘voor lief te nemen’. Terwijl we daar soms eigenlijk onbewust méér aan hechten dan we denken, of zelfs wíllen. Dit Boekenweekgeschenk is er in ieder geval een om niet zomaar voor lief (lees: voor het treinkaartje) te nemen, maar om in al z’n bescheidenheid op de boekenplank te laten prijken.

ØØØØO


















Gratis verkrijgbaar gedurende de Boekenweek van 14 t/m 24 maart 2012 bij besteding vanaf E12.50 aan boeken in de boekhandel.

Gestolen leven - Adam Johnson

Hoewel  het gesloten Noord-Korea de laatste tijd geregeld in het nieuws is blijft het raden naar het dagelijks bestaan aldaar. Nu is er het boek Gestolen leven van Adam Johnson. Hij vertoefde geruime tijd in de communistische dictatuur en mocht er diverse steden aandoen. Altijd onder begeleiding van onwillige praters, maar door zijn bescheiden en meegaande houding kon Johnson getuige zijn van het in- en in trieste dagelijkse leven van de Burger. Uit angst dat zijn verslag ongeloofwaardig of absurd zou overkomen, zoals hij in het nawoord vertelt, besloot hij het in romanvorm te gieten.

De  turbulente carrière van de fictieve Jun-Do (”John Doe”; hij kan voor elk willekeurig persoon staan, en heeft bovendien een nog onduidelijke identiteit) toont hoe je als persoon  in Noord Korea niet wordt geboren, maar wordt gemaakt. Noord-Korea is één groot collectief waarin het uiterst gevaarlijk is je emoties op iets anders dan op de Geliefde Leider te richten- jij én je familie lopen voortdurend het gevaar onmiddellijk afgevoerd te worden naar één van de (geheime) staatsgevangenissen. De Burgers worden dagelijks via alle denkbare middelen geïndoctrineerd hoe goed en haast goddelijk hun leider is:  Noord – Korea is een land waar de mensen er op zijn getraind elke werkelijkheid die hen wordt voorgeschoteld klakkeloos te accepteren.

Jun-Do leert zich uit diverse kritieke situaties te redden door creatief te zijn met de waarheid. Een verhaal hoeft niet te worden geloofd, als het maar kan worden gebruikt ter verheerlijking van de Geliefde Leider. Een verhaal is belangrijker dan de persoon: als man en verhaal met elkaar in conflict staan dan is het de man die moet veranderen.

Dat is precies wat Jun-Do gaandeweg doet. Hij weet de identiteit van de gevreesde en gehate Commandant Ga aan te nemen en wordt de man die hij naar zijn gevoel werkelijk zou moeten zijn.  Worstelend met de vraag wat waarheid en vrijheid überhaupt zijn, weet hij zich zo tegen verwachting in geruime tijd staande te houden. In elk geval zolang de Geliefde Leider zijn verhaal kan gebruiken. Wanneer Commandant Ga/Jun -Do het verhaal echter een ongewenste draai geeft (de fraaie ontsnapping van zijn gezin naar de VS) is het spel uit. Zijn identiteit wordt letterlijk gewist. Maar dit overkomt Ga/Jun-Do tenminste wel in het volle besef de vrijheid in de –zíjn- waarheid gevonden te hebben.

Dit geromantiseerde verslag van Johnson werkt tweeledig. Aan de ene kant is het een knap stuk literair werk. Johnson kan goed schrijven en zijn roman is –qua thematiek maar ook qua structuur- bijzonder gelaagd. Zijn boek is hierdoor zeker niet gemakkelijk om te lezen. Zijn spel met de (weergave van de) waarheid, de weinig expliciete suggesties en het interpreteren van onuitgesprokenheden zijn dingen die nogal wat vergen van de lezer. Tegelijkertijd is het verhaal in toenemende mate onweerstaanbaar fascinerend. De langaam ontluikende liefde tussen Ga/Jun Doe en zijn vrouw de nationale actrice Sun-Moon is ontroerend en meeslepend.

Je zou je echter wel kunnen afvragen of deze gekozen vertelvorm de toestand in Noord-Korea wel recht doet. Het verhaal lijkt namelijk zo absurd en werkt zo bevreemdend, dat je gemakkelijk kunt vergeten dat het gaat over gruwelijkheden daar echt zo begaan. Toch is precies dat de kracht van Johnsons’ roman. De romanvorm vergroot het inlevingsvermogen, dit in tegenstelling tot een nuchter verslag. Het dagelijks leven daar is voor ons Westerse burgers zo onwerkelijk en zo onvoorstelbaar dat de impact, wanneer je je realiseert dat de fictieve personages werkelijk bestáán, onnoemelijk groter is. Het is goed dat dit verhaal eindelijk verteld kan worden.De waarheid zit hem niet ín het verhaal, maar er achter. Realiseerden de Noord-Koreanen zich dat zelf ook maar.

ØØØØO




















Auteur(s): Adam Johnson
NUR: Vertaalde literaire roman, novelle
ISBN: 9789056723972
Gebonden, € 25,00, 2012
Uitgever: Signatuur

Reckless; achter de spiegel - Cornelia Funke

Kaft, titel noch omschrijving doen in eerste instantie vermoeden wat voor uitzonderlijk boek dit is. Fantastisch, grimmig. Vooral Grimm-ig. Funke creëert zonder veel uitwijdingen een duistere spiegelwereld die naast de onze bestaat en die er langzaam maar zeker door bezoedeld raakt. Wie goed leest ziet de allegorie en herkent verwijzingen naar de Europese geschiedenis en naar politiek gekonkel in het algemeen.

In afgemeten en tegelijkertijd soms poëtische stijl vertelt Funke het verhaal van –jawel- de broers Jacob en Will Reckless. Beiden geboren in onze hedendaagse tijd toeft de één vrijwillig en de ander noodgedwongen in de spiegelwereld. Schatjager Jacob aast normaliter op magische sprookjesattributen, maar moet nu de kostbaarste schat van alles vinden; een manier om zijn broer te redden van de vloek die hem onherroepelijk doet verstenen. Altijd op de vlucht voor de bittere waarheid, komt Jacob zichzelf nu keihard tegen.

De betoverende vanzelfsprekendheid van de onwerkelijke, verwrongen spiegelwereld en de mild ironische ondertoon maken het boek onweerstaanbaar en uniek. Een drama vol subtiele humor. Een positieve boodschap terwijl het tegendeel blijkt. Een zuivere liefde ondanks onoprechte daden.

Dat dit boek een kinderboek genoemd wordt ligt puur aan het feit dat het verhaal zo na ligt aan een sprookje. Een sprookje in zijn meest pure vorm; niet afgezwakt of geromantiseerd voor kinderen. In feite is dit het meest volwassen boek dat Funke tot nu toe geschreven heeft.

Wat ontzettend jammer toch. Juist dat wat het boek zo uniek maakt werkt hier tegen zichzelf.  Omdat het zo moeilijk te categoriseren is, valt het volkomen uit het beeld van het bedoelde publiek. Terwijl dat juist zo’n breed publiek kan zijn: iedereen die van sprookjes houdt,ongeacht de leeftijd. Verwacht alleen geen “…En ze leefden nog lang en gelukkig”, want daarvoor zit dit sprookje –net als het echte leven- te complex in elkaar. Dit boek verdient méér lezers!

ØØØØØ

Auteur(s): Cornelia Funke
Ondertitel: Achter de spiegel
NUR: Fictie 13
ISBN: 9789045111087 
Gebonden, € 16,95, 296 pagina's, 2010
Uitgever: Querido Kinderboek

De man zonder hond - Håkan Nesser

De Zweedse thrillerauteur Håkan Nesser is vooral bekend om zijn verfilmde politiethrillers met inspecteur Van Veeteren in de hoofdrol. De man zonder hond is het eerste deel van een nieuwe thriller serie, de zogeheten Inspecteur Barbarotti-reeks. Uitgeverij De Geus noemt Barbarotti  in alles de tegenpool van Van Veeteren, wat meteen al bepaalde verwachtingen omtrent dit nieuwe personage schept.

Wel is het even wachten op zijn opkomst: pas op pagina 173 (van de ruim 400p.) doet de inspecteur zijn intrede. Wat er aan vooraf gaat is een uitvoerige uiteenzetting van de complexe familiebanden binnen de familie Hermansson. De familie is ‘getekend’, of te wel te schande gezet door een onterend schunnige daad van zoon Robert in een reality soap op nationale televisie. De ouders gaan emigreren naar Spanje en bereiden –onwillig, bijna noodgedwongen- een soort afscheidsfeest. Robert, zijn twee zussen en hun aanhang hebben elk hun redenen om tegen de bijeenkomst op te zien. Eenmaal aanwezig is de sfeer gespannen en grimmig, onderling broeit er van alles. Dan verdwijnt Robert, met aanvankelijk stille trom. Als een dag later 19jarige kleinzoon Henrik echter ook verdwijnt, moet de politie wel worden ingeschakeld.

Waar inspecteur Barbarotti  ten tonele verschijnt. Aan hem de taak uit te zoeken of de twee verdwijningen verband hebben met elkaar. Hoe de vork precies in de steel zit valt hem – in tegenstelling tot de lezer die al eerder inzicht krijgt- niet mee. Toch bijt hij zich vast in deze hopeloze zaak. Even lijkt de steeds minder houdbare situatie een noodlottige wending te nemen, maar wederom treedt een onvermijdelijke en allesbeslissende samenloop van omstandigheden op. Een gelaten, genadig einde.

Een weinig spectaculaire, maar bijzonder prettige thriller- of beter gezegd detective. Het eerste deel is psychologisch ijzersterk opgezet en maakt veel duidelijk voor de lezer waar Barbarotti juist volledig en gekmakend in het duister tast. Het is die tegenstelling die voor de meeste spanning zorgt in het boek. Inspecteur Barbarotti is een uiterst aimabel persoon. Heeft zo zijn besognes met zijn dochter, zijn bijdehante collega en nieuwe vriendin, maar laconiek en pragmatisch (met de hulp van God, al dan niet bestaand) ingesteld als Barbarotti is zal hij niet gauw in zijn sores verdrinken. Op een volgend deel van de reeks hoeven we dan ook gelukkig niet lang te wachten; het tweede staat aangekondigd voor zomer 2012.

ØØØØO

Auteur(s):  Håkan Nesser
NUR: Detective
ISBN: 9789044518887 
Paperback, € 15,00, 2012
Uitgever: Geus, Uitgeverij De

Zie Crimezone.nl voor: De primeur - Ellen den Hollander

http://www.crimezone.nl/web/Thriller/9789021441351_De-primeur.htm

ØØOOO




















Auteur(s): Ellen den Hollander
NUR: Literaire thriller
ISBN: 9789021441351 
Paperback, € 18,95, 224 pagina's, 2012
Uitgever: Q

De Heksenoorlog trilogie - Maite Carranza

De Clan van de wolvin (1)
De ijswoestijn (2)
De vloek van Odi (3)

De Heksenoorlog is een spannende Young Adult fantasy serie die –hoewel de titels en covers wellicht klassieke fantasy doen vermoeden- zich voornamelijk afspeelt in het heden.

Auteur Maite Carranza is een Spaanse en Spanje is dan ook de plek waar het verhaal begint en grotendeels plaatsvindt. In De clan van de wolvin verdwijnt in een stormachtige nacht op mysterieuze wijze Selene, de moeder van veertienjarige Anaíd. Anaíd komt erachter dat ze niet alleen een machtige heks, maar ook nog eens de  “Uitverkorene” is. Volgens de Voorspellingen van Odi zal deze Uitverkorene de eeuwenoude oorlog tussen de goede Omar heksen en de wrede, bloeddorstige Odish heksen voor altijd beslechten.

Na deze ontdekking komt Anaíd in een stroomversnelling van gebeurtenissen terecht. Er wordt van alle kanten aan haar getrokken en ze belandt tijdens haar opleiding en op de vlucht voor de Odish in allerlei uithoeken van de wereld. Het tweede deel De ijswoestijn staat ietwat los van verloop van de serie; het boek beslaat vrijwel geheel het dramatische (en als verhaal an sich superspannende en meeslepende liefdes-) verhaal van de jonge Selene. Ook zij heeft als jonge heks veel moeten doorstaan -en opofferen.

Anaíd zoekt moeizaam haar weg én zichzelf terwijl ze de drie slechte heksen – de Gravin, Baälat en haar oma, de Ysvrouwe- ieder het hoofd moet bieden. Ze maakt hiervoor een tijdreis en bewandelt het Pad van Om, naar het Rijk der Doden, waar nog nooit een Omar heks levend uit terug keerde. In het derde deel De vloek van Odi gebeurt dan ook het ergst mogelijke. De misleide Anaíd verandert in een slechte Odish heks en alles lijkt verloren. Op verrassende wijze wordt de oorlog tot slot gestreden en beëindigd.

Een vermakelijke, moderne fantasy reeks waarin Carranza zich gebaseerd heeft op bestaande mythen en (Noorse) sagen vermengd met elementen uit haar eigen rijke fantasie. Vlot en filmisch geschreven, met veel interessante en grappige personages. Hoofdpersoon Anaíd is –gezien de verkeerde kant die ze dreigt op te gaan- eigenlijk niet eens altijd de meest sympathieke. Toch blijf je als lezer erg bij haar ontwikkeling betrokken en is vereenzelviging met haar opvallend makkelijk…  Ook voor volwassenen.

ØØØOO


























































Auteur(s): M. Carranza
NUR: Fictie 13
ISBN: 9789056724283
Paperback (3x), € 17.50, 2011
Uitgever: Signatuur

Crossed - Ally Condie

Het persoonlijk langverwachte vervolg op Matched, waar in de totalitaire Unie de onmogelijke liefde tussen Burger Cassia en Dwaling Ky tot bloei komt ondanks de extreem strenge controles en nietsontziende ingrepen van de Autoritieiten.

In dit tweede deel Crossed slaat schrijfster Condie de weg in die leidt naar verzet.  Letterlijk, want Cassia en Ky weten apart van elkaar te ontsnappen in de Verdoemenis, waar de controle van de Unie minder lijkt. Gedreven door hun allesoverheersende liefde vinden ze elkaar, maar -zoals dat helaas gaat in het leven- hun liefde wordt algauw op de proef gesteld wanneer pijnlijk duidelijk wordt dat hun levensdoelen niet overeen komen. Cassia wil niets liever dan de mythische Opstand vinden om zich daarbij aan te sluiten. Terwijl Ky juist zo zijn persoonlijke redenen heeft de Opstand te wantrouwen en bovenal te mijden.

Tijd om hier lang bij stil te staan hebben ze niet aangezien de Unie ze moordend op de hielen zit en ze ook nog de verantwoordelijkheid voor hun reisgenoten dragen. Ze kiezen, maar hun keuze leidt onvoorzien en onverwacht tot wederom ondergeschiktheid aan  anderen. Ditmaal echter voor het algemeen goed, zoals hopelijk in deel 3 zal gaan blijken.

In afwisselend perspectief komen Cassia en Ky steeds aan het woord. Zo wordt de innerlijke worsteling die ze beiden ervaren mooi in beeld gebracht. Het inzicht dat liefde soms niet genoeg is, dat keuzes niet altijd definitief zijn en dat wat goed is voor de een niet altijd goed is voor de ander. De onvermijdelijke patstelling. Door de extreme situatie zijn ze gedwongen de weg naar gauw volwassenheid gauw te nemen. In een wereld waarin gevoelens en gedachten het enige persoonlijke bezit zijn, is het opgeven hiervan bijzonder schrijnend.

Crossed is door zijn setting in de woeste natuur minder futuristisch en bevreemdend dan zijn voorganger. Die klinische sfeer was wat Matched zo bijzonder maakte en daardoor is dit vervolg automatisch iets minder origineel. Daar staat wel weer tegenover dat dit boek beduidend meer actie bevat en bovendien weer bol staat van de spanning. Daarbij maken de innerlijke reflectie en de poëtische en filosofische beschouwingen dat dit boek ver boven de gemiddelde (fantasy/romance) Young Adult serie staat.  Deel 3 zal hopelijk minder lang op zich laten wachten.

ØØØØO

Auteur(s): Ally Condie
Ondertitel: niets is wat het lijkt
NUR: Fictie 15+
ISBN: 9789047704027 
Paperback, € 16,95, 288 pagina's, 2011
Uitgever: Lemniscaat, Uitgeverij

Het lot van de familie Meijer - Charles Lewinsky

Epische roman over de Zwitsers – Joodse familie Meijer.  Vijf cruciale periodes in de Zwitserse en Europese geschiedenis vormen de achtergrond waartegen het lot van de Meijers – namelijk het einde van hun familiegeslacht- zich voltrekt. Salomon Meijer en zijn familieleden in de generaties na hem worden beïnvloed, of beter gezegd vaak tegengewerkt, door invloeden van buitenaf. Steeds wordt een nieuwe fase ingeleid door de komst van een ‘vreemdeling’ die een sturende werking op de verloop van zaken blijkt te hebben.

Hoewel de Joodse gemeenschap in Zwitserland bij aanvang van de roman omstreeks 1871 zowel door gedwongen omstandigheden als uit vrije wil erg hecht was, groeit de familie Meijer vervolgens steeds verder uit elkaar. Gedreven door liefde en ambitie, door keuzes voor eigen of voor andermans geluk. Met als dieptepunt het “verraad” van ambitieus warenhuisbezitter Francois die zich tot Christen laat dopen om een goede deal te kunnen bereiken.

De geest van (oud)oom Melnitz duikt voortdurend op om de familieleden lastig te vallen op momenten dat ze hun Joodse identiteit dreigen te verloochenen. Het is schipperen tussen trouw aan de eigen, vertrouwde tradities, normen en waarden en de noodzaak mee te moeten met de onvermijdelijke stroom der gebeurtenissen, zoals de WOI en WOII.

Lewinsky, zelf Zwitser van Joodse afkomst, uit in de vorm van oom Melnitz (zoals de titel van de roman oorspronkelijk luidt, Melnitz) kritiek op het Joodse eigengewin en in het bijzonder op de Zwitserse Joden. In het al eeuwenlang zo democratische Zwitserland – ‘eilandje’ midden in het zieke Europa- lieten zij zich teveel welgevallen. Ze hebben zich te vaak als zwakkere partij opgesteld en hun stem niet laten gelden. Tegelijktertijd ook uit Lewinsky kritiek op het Zwitserse volk met hun democratie die niet veel meer blijkt te zijn dan schijntolerantie. Uit medogenloos zelfbehoud heeft het de neiging gevaar te zien in alles wat niet Zwitsers is en heeft het erbarmen met de zwakkere uit het oog verloren.

Een boeiend, mooi relaas dat wel wat wegheeft van de stijl van Dickens en dat in de verte doet denken aan Tolstojs’  eveneens  zo politiek geëngageerde  en geschiedrijkkundige Oorlog en vrede.  Het  wemelt van de personages- gelukkig ontbreekt een stamboom niet. Het lot van de familie Meijer mag óók een klassieker genoemd worden.

ØØØØO

Auteur(s): Charles Lewinsky
NUR: Vertaalde literaire roman, novelle
ISBN: 9789056723606 
Paperback, € 15,00, 667 pagina's, 2010
Uitgever: Signatuur

Pigeon English - Stephen Kelman

Harri, een elf-jarige vluchteling uit Ghana, komt te wonen in een achterstandswijk in een grote Engelse stad. Blijmoedig en naïef loopt hij vragend om moeilijkheden de amateur-detective uit te hangen, terwijl de misstanden in zijn buurt voor iedereen behalve hem zelf steeds groter en duidelijker worden.

De titel van deze roman van Stephen Kelman - Pigeon English-  is niet vertaald omdat het verwijst naar het zogenaamde pidgin English;  een benaming voor slang in het algemeen. Hier doelt het op een typisch krom taaltje dat gebruikt wordt door de criminele jeugd Harri’s achterstandsbuurt.

“Pigeon” betekent duif en de grap is dat een hongerige stadsduif geregeld in het verhaal wordt opgevoerd als tweede observator. Een die het dramagehalte moet opvoeren, maar daar helaas niet erg in slaagt.

Zo is er wel meer dat niet overtuigend werkt in dit boek. Harri zelf bijvoorbeeld, die in zijn extreme, vergezochte en vooral vaak níet grappige naïviteit eerder een acht- dan een elfjarige jongen lijkt. Het pidgin-taaltje waarin hij – in de ik-vorm –vertelt en dat gezien de titel de grote troef van het boek moet zijn wordt op den duur irritant en is soms echt alleen maar stuitend. Het contrast met de pseudo-literaire duif-intermezzo’s is groot, werkt storend en heeft als resultaat dat de roman weinig samenhangend overkomt.   

Het is ook niet precies duidelijk wat het boek wil zijn, humoristisch of dramatisch. Als mix is het in ieder geval niet geslaagd. Humoristisch is het slechts bij vlagen. Als drama werkt het niet omdat de betrokkenheid met Harri voor de lezer niet groot wordt. Jammer bijvoorbeeld dat er zo goed als niets over zijn achtergrond in Ghana bekend wordt. Het is een van de nadelen die voorkomt uit de keuze voor het beperkende ik-perspectief, waarvoor is gekozen omwille van de typische straattaalstijl: zoals gezegd het ‘kunstje’ van het boek.

Een té geconstrueerde roman die ondanks een achtergrond vol mogelijkheden bitter weinig losmaakt.

ØØOOO











Auteur(s): Stephen Kelman
NUR: Vertaalde literaire roman, novelle
ISBN: 9789023465898 
Paperback, € 18,90, 287 pagina's, 2011
Uitgever: Bezige Bij, De

Nooit ziek geweest - Nico Dijkshoorn

Tenenkrommend, verbijsterend, onvoorstelbaar – een paar termen die na (maar vooral ook tijdens) het lezen opkomen bij Dijkshoorns’ eerste heuse roman Nooit ziek geweest. In de van televisie bekende zo typische Nico Dijkshoornse stijl geschreven. Korte, treffende zinnen – meest duidend op eeuwig en overal vindbare ironie, verwoord in mild tot bijtend sarcasme. Humoristisch ja, tot op zekere hoogte. Schrijnend des te meer.

Dijkshoorn schrijft autobiografisch. Het is een roman over zijn vader (en in iets mindere mate zijn moeder) van wie hij een beeld schetst aan de hand van gebeurtenissen uit zijn jeugd tot in het heden. “Klaassie” Dijkshoorn blijkt een man van de overheersende trap. In alles is hij de beste, de leukste, de grappigste, de meest gewaardeerde. In zijn eigen kleine universum dan, die vooral uit de honkballerij en zijn familie en kennissenkring bestaat. En –al bedoelt hij het niet eens echt kwaad- in zijn egocentrisme gaat hij totaal voorbij aan de gevoelens van anderen. Koste wat kost moet Klaassie de aandacht krijgen, anders heeft hij de pee in en is ongelukkig en vooral ongenietbaar.

Op verschillende cruciale momenten en op gegeven moment haast tegen beter weten in proberen Nico en zijn twee broers hun vader hiermee te confronteren. Hem tot inzicht en inkeer te dwingen. Om eindelijk toch eens de waardering die een zoon vanzelfsprekend van zijn vader wenst te krijgen.  Tevergeefs. De man lijkt het niet te willen bevatten, kán het op het laatst echt niet meer bevatten wanneer hij door Alzheimer is afgetakeld tot de risee uit zijn eigen vroegere grappen.

Dat klinkt tragisch. Dat ís het natuurlijk ook. Maar na legio bloedergerlijke scènes (bijvoorbeeld als opa Klaas het nodig vindt zijn kleinzoon tussen neus en lippen door voortijdig in te lichten over de waarheid rond Sinterklaas; in het gunstigste geval toch het recht van de ouders, in meer’ formelere’ omstandigheden) waarin je als lezer regelmatig door plaatsvervangende schaamte wordt bekropen, is het toch een tikkeltje moeilijk medelijden te hebben met een man die zelf gespeend lijkt van enig empatisch vermogen.

Daarnaast maakt Dijkshoorn van zijn ouders – en met name zijn moeder- tegen het eind wel erg karikaturele figuren. Dijkshoorn schrijft zijn hele verhaal pontificaal en open, zonder mededogen, maar overwegend zonder te (ver)oordelen. Tijdens de escalatie van de steeds onhoudbare situatie tussen zijn ouders echter dreigt hij zich alsnog te verliezen in zijn sarcastische – dus veroordelende- stijl. De onvermijdelijke afloop wordt zo haast absurdisch neergezet, bijna op het belachelijke af. Niet meer geloofwaardig. En dat zal toch niet de bedoeling zijn geweest van Dijkshoorn, die zich ondanks alle tegenwerking een bijzonder bewonderenswaardige, liefhebbende zoon heeft betoond. En tegelijkertijd soms meer van zijn vader blijkt weg te hebben dan hem wellicht lief is… Hoe dan ook: waardering voor Dijkshoorn als zoon én voor zijn eerste roman.  Híj zal ongetwijfeld groeien van kritiek.

ØØØOO




















Auteur(s): Nico Dijkshoorn
NUR: Literaire roman, novelle
ISBN: 9789025435851 
Paperback, € 18,95, 336 pagina's, 2012
Uitgever: Contact